cyprian-11

Bird caught in net (view video)

Layer 1:Embroidered on Insect screen mesh with aluminum frame 180x220cm, placed above

Layer 2: Stretched canvas180x220cm. [The canvas has the map of the world painted on it.]

The insect screen is machine- embroidery, depicting 16 bird-outlines all taken from medieval Cyprus ceramics from Lapithos (exhibited at Leventis Municipal Museum in Nicosia). Among the medieval birds is the Coat of arms of Cyprus  (depicting peace bird and olives/leaves). A phrase by 1979 Nobel Literature prize winner Odysseys Elytis “Axion Esti”: Know only this: whatever you salvage under lightning will remain pure eternally.

“Πουλί  πιασμένο στο δίχτυ”

Η κυπριακότητα, ας μου επιτραπεί ο όρος, της Λίας Λαπίθη διατρέχει μεγάλο μέρος του έργου της. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, το έργο αποστασιοποιείται από μια διθυραμβική αναψηλάφιση του κλεινού παρελθόντος, ή την τυφλή ανεπεξέργαστη έμπνευση από την πλούσια πολιτισμική παρακαταθήκη της Κύπρου. Στον γενέθλιο χώρο ως θεματικό έναυσμα δεν παραδίδεται αμαχητί η Λαπίθη. Η αμφισβήτηση των στερεότυπων, η απόρριψη της εύπεπτης ετικέτας, ο επαναστοχασμός και η οξύτητα της κριτικής θέσης, όσο και η αιρετική ενίοτε προσέγγιση συμβόλων εντοπίζονται με ευχέρεια στην ενδιαφέρουσα δουλειά της. Τέσσερις δεκαετίες μετά την τουρκική εισβολή καθιστούν λιγότερο εξωστρεφές το εθνικό τραύμα και πιθανόν λιγότερο ανεκτά τα ανέξοδα συνθήματα. Η στυφή επίγνωση της πραγματικότητας μεταφέρεται από την ευρύτερη σφαίρα του ιστορικού και κοινωνικοπολιτικού process στον ιδιωτικό, υπαρξιακό χώρο των Κυπρίων.

Σ’ αυτήν τη θεώρηση επικεντρώνει την προσοχή της η Λαπίθη.  “Πουλί  πιασμένο στο δίχτυ” στοιχειοθετείται  με δάνειο από την κυπριακή παράδοση και ειδικότερα από τα μεσαιωνικά αγγεία της Λαπήθου. Η Λάπηθος, σήμερα στα κατεχόμενα, υπήρξε κέντρο παραγωγής εφυαλωμένης κεραμικής από τον 15ο έως τον 17ο αιώνα. Δέκα έξι φιγούρες πουλιών, οικείο, επαναλαμβανόμενο μοτίβο των κεραμικών της περιοχής, σε αλληλοεπικαλύψεις αποτυπώνονται  με βιομηχανικό κέντημα σε πλέγμα και συνυπάρχουν με το κυπριακό λάβαρο του 1960 -περιστέρι της ειρήνης με κλάδο ελαίας. Με κέντημα μηχανής καταγράφονται επίσης στίχοι από το Άξιον εστί του Ελύτη Ό,τι σώσεις μες στην αστραπή, καθαρό στον αιώνα θα διαρκέσει. Το κεντημένο πλέγμα προσαρμόζεται σαν παλίμψηστο στο δεύτερο επίπεδο του έργου που φέρει ζωγραφισμένο τον παγκόσμιο χάρτη. Κατάφορτο το έργο με συμβολισμούς, επιλεκτικά ευεξήγητους, μετακινείται άνετα από το απώτατο στο πρόσφατο παρελθόν, υποδηλώνει εγκλωβισμούς με το πλέγμα, προβάλλει μετωνυμικά την Κύπρο στον κόσμο, λυτρώνεται με τον ποιητικό λόγο.

Νέλλη Κυριαζή

Ιστορικός της Τέχνης

11/12/2015